Często, na przykład do statystyk, logów lub zabezpieczeń zachodzi potrzeba uzyskania adresu aktualnej strony, na której się znajdujemy. Z pomocą przychodzi tablica $_SERVER przechowująca informacje między innymi o domenie, w której działa skrypt, o ścieżce do skryptu czy o nazwie pliku, który jest wykonywany.
PHP oferuje rozbudowany system odczytu, edycji i zapisywania plików tekstowych. Czasem jednak potrzeba tylko odczytać jego treść, bez zagłębiania się w jego długość, bez potrzeby tworzenia uchwytu do pliku. Z pomocą przychodzi funkcja file_get_contents(), która za parametr przyjmuje ścieżkę do pliku i zwraca jego treść.
Połączenie z bazą danych MySQL wymaga poznania jedynie funkcji mysql_connect(), a otwiera przed programistą nowe, ogromne możliwości. By połączyć się z bazą wymagane jest poznanie jej adresu oraz loginu i hasła użytkownika. Funkcja mysql_connect() zwraca identyfikator połączenia lub wartość false w przypadku braku połączenia.
Jeżeli chcemy wykonać operacje na wszystkich elementach tablicy, w tym przypadku wyświetlić je należy posłużyć się pętlą foreach(), która pozwala przejść po wszystkich elementach, niezależnie od wielkości tablicy.
Jeżeli chcemy policzyć z ilu znaków składa się zmienna tekstowa musimy posłużyć się funkcją strlen(). Jako argument przyjmuje string a zwraca ona ilość znaków w przekazanym tekście.
Aby sprawdzić ile elementów znajduje się w tablicy można posłużyć się funkcją count(), która za argument przyjmuje zmienną tablicową a zwraca liczbę elementów znajdujących się w tablicy.
Często zachodzi potrzeba sprawdzenia czy tablica jest pusta, pozwala to ograniczyć ilość instrukcji wykonywanych przez program oraz zabezpiecza przed działaniem na pustej tablicy, co może wywołać błąd. Do sprawdzenia czy tablica jest pusta w PHP używamy funkcji empty()
Podczas działania na plikach istnieje uzasadniona potrzeba sprawdzenia czy dany plik istnieje, w przeciwnym przypadku jego brak może spowodować błędne działanie funkcji lub nawet błąd programu. Do sprawdzenia czy dany plik istnieje w PHP używana jest funkcja file_exist().